ارزیابی اقتصادی سیستم‌های جمع‌آوری آب باران در مناطق خشک و نیمه‌خشک، مطالعه موردی: آبخیز آق‌امام، استان گلستان

نویسندگان

چکیده

کمبود آب شیرین و آب مورد نیاز در کشاورزی از مهمترین مسائل بشر در آینده است و ایران بدلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود با کمبود آب مواجه است. هر یک از روش‌های بهره‌برداری از منابع دارای ویژگی‌های خاص بوده و ارزیابی آنها در بهبود استحصال آب نقش مؤثری دارد. ارزیابی اجتماعی و اقتصادی سیستم‌های جمع‌آوری آب باران و اعمال مدیریت صحیح موجب خواهد شد تا کمبود آب مناطق خشک بر‌طرف گردد. بنابراین جمع‌آوری آب‌های سطحی در مناطق خشک روش مناسب و بهینه‌ای در تأمین آب مورد نیاز در این مناطق می‌باشد. این پژوهش در آبخیز ‌آق‌امام استان گلستان، با مساحت 8730 هکتار انجام شد. ابتدا با مصاحبه حضوری از آبخیزنشینان تعدادی سیستم براساس شرایط منطقه و نیازمندی آبخیزنشینان پیشنهاد شد. در ارزیابی اقتصادی، هزینه‌ها و سودهای حاصل از سیستم‌های جمع‌آوری آب محاسبه شد و زیرحوضه‌ها براساس شاخص منفعت به هزینه (B/C) اولویت‌بندی شدند. نتایج نشان داد که عملیات‌ یا سامانه‌های از لحاظ اقتصادی قابل اجرا هستند که هزینه استقرار کمتری دارند. در کل می‌توان گفت که میزان بارش، کاربری، توپوگرافی، خصوصیات فیزیکی حوضه و نحوه مصرف آب و همچنین شرایط اقتصادی و اجتماعی منطقه، در ارزیابی مکانی جمع‌آوری رواناب و همچنین تعیین نوع سیستم مناسب با منطقه موثر می‌باشند که این امر می‌تواند باعث بهبود مدیریت منابع آب در سطح آبخیز شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Economic Evaluation of Rain Water Harvesting Systems in Arid and Semi-Arid areas, case study: Aq Emam Watershed, Golestan Province

چکیده [English]

Shortage of fresh water and agricultural water needs is an important human issue in the future and the Iran due to its geographical location would be faced with water shortages. Each of water resources use methods have special characteristic and its evaluation has effective role in optimum water harvesting. Social and economic evaluation of rain water harvesting systems and suitable management would result to reduce water shortage in arid areas. So water harvesting Surface in arid areas would be suitable and optimum method in water supply. In this research, in Aq Emam in Golestan province with 8730 ha areas. First using stockholder’s interview, some rain water harvesting systems suggested. In economic evaluation costs and benefits of rain water harvesting systems were calculated, and the sub watershed prioritization according to benefit-cost (B / C). The results showed that the all systems with low cost of establishment would be done. Generally speaking, the amount of rainfall, land use, topography, physiography and water use method and also social and economic conditions, would be effective spatial evaluation of Runoff harvesting and also in determination of adaptable systems that this could to optimum water resources management in the watershed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Benefit-Cost Index and Aq Emam Watershed
  • Key words: Economic Evaluation
  • Rain Water Harvesting Systems
  • Benefit
  • Cost Index and Aq Emam Watershed